Lekcja gramatyki – TO BE (cz. 1)

Rozpoczynamy serię lekcji gramatyki języka angielskiego, która (mam nadzieję) trochę pomoże Wam w codziennej nauce. Ci, którzy chcą obejrzeć lekcje wideo z podobnej serii, będą musieli zarejestrować się na stronie i uzbroić w cieprliwość – mam mnóstwo lekcji do edycji, ale po prostu brak mi czasu. Pojawią się, ale kiedy dokładnie – tego obiecać nie mogę. Znacznie szybciej idzie mi pisanie, niż nagrywanie filmików, ale przejdźmy do rzeczy.

Czasownik “to be”, czyli “być” jest zmorą wielu uczniów. Już widzę to przewracanie oczami, desperackie chowanie głowy w dłoniach, frustracje i wzdychania, że się go “nigdy nie zrozumie”… Znajomy widok? No właśnie…

Sęk w tym, że ten czasownik zupełnie inaczej buduje zdania pytające, niż większość innych. Na dodatek jest nieregularny – czyli ma trochę inną formę w odmianie, niż możnaby się było po nim spodziewać. Jest jednak jednym z najważniejszych czasowników w języku angielskim i trzeba się z nim oswoić, nie ma rady. Na nim nie tylko opiera się kilka czasów, które warto w języku angielskim znać, ale co więcej, konstruujemy dzięki niemu istotne zdania – mówimy, że coś istnieje, posiada jakiś stan lub właściwość.

ODMIANA. W czasie teraźniejszym PRESENT SIMPLE odmieniamy go następujący sposób:

I am   (ja jestem)  we are (my jesteśmy)
you are (ty jesteś) you are (wy jesteście)
she, he, it  is (ona, on, ono/to  jest) they are (oni są)

Zauważcie: nie odmieniamy go  “I be; you be; she bes” (tak jak: I work, you work, she works), ale zupełnie zmieniamy jego formę. Między innymi na tym polega jego nieregularność.  Forma “IS” więc, jest czasownikiem “TO BE” odmienionym w trzeciej osobie liczby pojedynczej (“she is, he is, it is”).

               BEZOKOLICZNIK  TO BE = BYĆ           I want to be happy.     Chcę być szczęśliwy. (NIE: I want be happy)

       ZDANIE TWIERDZĄCE vs ZDANIE PYTAJĄCE         You are here.          Are you here?    (NIE: You are here?)

Jeśli chcesz stworzyć zdanie twierdzące: ” Ona jest tutaj” to sprawa jest w miarę prosta – najpierw mamy osobę “she” = “ona”, potem czasownik “is” = “jest” a na samym końcu “miejsce”, lub dokładnie okolicznik miejsca: “here” = “tutaj”. Zdanie twierdzące jak się patrzy! Gorzej z pytającym. W angielskim nie wystarczy po prostu powtórzyć zdanie “She is here”, okrasić podniesioną intonacją, dodać na końcu znak zapytania: “She is here?” i cieszyć się, że się udało. Oczywiście, w potocznej mowie będą występować takie formy, ale my rozmawiamy o poprawnej konstrukcji gramatycznej, więc na bok slangi i rynsztokowy angielski. To, jak stworzymy zdanie pytające w języku angielskim będzie zależało od tego, jak zbudowane jest to zdanie, m.in. w jakim jest czasie i jaki jest jego kontekst. Nie ma na to niestety jednej, uniwersalnej formuły. To, czy ktoś poprawnie konstruuje zdania w tym języku odzwierciedla jego znajomość tego języka. Koniec kropka.

Aby stworzyć zdanie pytające z użyciem "TO BE" należy odwrócić szyk w zdaniu. 
Czasownik pojawi się PRZED osobą: "Is she here?"

You are here.   Ale pytanie:  Are you here? Jesteś tu? (Czy ty tu jesteś?) Jesteście tu? (Czy wy tutaj jesteście?)

We are there.   Pytanie: Are we there? Jesteśmy tutaj? (Czy my tutaj jesteśmy?)

Am I? Jestem? Are we? Jesteśmy?
Are you? Jesteś? Are you? Jesteście?
Is she, he, it? Czy ona jest; on jest; ono/to jest? Are they? Są?
 Takie przestawienie szyku w zdaniu nazywamy INWERSJĄ.

Moi uczniowie nie raz widzą mnie na ekranie swych komputerów desperacko wywijającą rękami jak kołowrotkiem, próbującą pokazać inwersję “na migi” 🙂 W planie mam dla Was małą mapkę pamięciową tego czasownika. Work in progress 😉

Miłego dnia, miłej nauki…

Wasza Nauczycielka

Leave a Reply