Krótka Historia WYsp – Milion lat temu…

W maju 2013 roku, grupa naukowców z Natural History Museum, British Museum oraz Queen Mary University dokonała szczególnego odkrycia… Otóż na plaży w miasteczku Happisburgh, (niedaleko hrabstwa Norfolk) gdzie od jakiegoś czasu naukowcy wydobywali już różnego rodzaju prehistoryczne znaleziska, ich oczom ukazał się fragment skamieniałego mułu, w którym zostały odbite ślady około 50 stóp. Zanim zdołano zorganizować sprzęt, który pomógłby w zakonserwowaniu i wydobyciu płyty, natura okazała się tak łaskawa, jak i bezlitosna zabierając bezcenny fragment wraz z przypływem. Ślady znane są pod nazwą “Happisburgh Footprints”  i datowane na prawie milion lat…

 

950.000 lat p.n.e

Map of Britain 950,000 years ago

Oto prawdopodobne tereny Wysp około 950.000 lat p.n.e. Kolor jasnozielony pokazuje nam niezbadane obszary  – nie wiemy jak ów teren naprawdę wyglądał.  Jedynie obszary zaznaczone na ciemnozielony kolor to potwierdzona linia terenowo – brzegowa Wysp z tamtych czasów. Zauważ – ciemnozielony teren łączy się z Europą. Nie było wówczas jeszcze kanału La Manche (który przepływasz promem podrózując z Wielkiej Brytanii do Francji a o którym mowa była w poprzednim poście, zapraszam!), teren był spójny, można było pokonać go piechotą. Z tego okresu pochodzą też wspomniane już, odkryte w Happisburgh, ślady stóp praczłowieka zwanego homo antecessor . To najstarsze ślady obecności praczłowieka na  Wyspach i pierwsze, tak stare, znalezione poza Afryką do tej pory.

500.000 lat p.n.e.

Map of Britain 500,000 years ago

Kolejne pół miliona lat i teren nieznacznie się zmienia. Zwróć uwagę na rejony w okolicach Happisburgh i Boxgrove, widzisz różnicę? Okazuje się, że w tym okresie zamieszkiwał Wyspy już inny gatunek praczłowieka – homo heidelbergensis. Był to gatunek, który pojawił się w Afryce około 600.000 lat p.n.e. a do Europy dotarł sto lat później – około 500.000 lat p.n.e.

Oto rekonstrukcja jego wyglądu na podstawie znalezisk:

Model of what Homo heidelbergensis might have looked like.

450.000 lat p.n.e.

Map of Britain 450,000 years ago

Te białe obszary, to lód. Jak widać, jego gruba wartwa pokrywa ogromny obszar. W okresie epoki lodowcowej Wyspy są za zimnym terenem, by mogli na nim przetrwać ludzie. Gdy lód w końcu ustępuje, zaczyna formować się kanał La Manche, co zobaczysz na kolejnym obrazku.

 

400.000 lat p.n.e.

Map of Britain 400,000 years ago

Lód ustąpił a wraz z jego topnieniem podniósł się poziom wód, które otaczały Wyspy. Zwróć uwagę, że Wyspy wciąż są połączone wąskim pasmem terenu z Europą. Klimat się ociepla. Notujemy kolejny gatunek praczłowieka na terenie Wysp – homo neanderthalensis, czyli neandertalczyka, który pojawił się 400.000 lat temu i przetrwał całe tysiąclecia, aż do 30.000, kiedy to całkowicie wymarł. Wcale nie “ewoluował” we współczesnego człowieka, jak do tej pory myśleliśmy! Choć trudno to sobie wyobrazić, badania ukazują, że historia pojawienia się człowieka na ziemi jest o wiele bardziej skomplikowana, niż sądziliśmy. Okazuje się, że naukowcy znajdują w różnych miejscach na świecie, pozostałości różnych gatunków praludzi (zwanych hominidami) – niektóre z nich ewoluowały w inny gatunek (tak jak homo heidelbergensis ewoluował w neandertalczyka), ale niektóre z nich nie sposób “przypasować” do jakiegoś przodka – tak jak w przypadku naszego gatunku. To, że człowiek neandertalski jest naszym przodkiem wydaje się mało prawdopodobne, bowiem jak ukazują badania, pojawiliśmy się jakby…obok, z innej lini, w dodatku mieszkaliśmy i współżyliśmy z neandertalczykami (współczesny Europejczyk posiada 2% DNA neandertalskiego).

Wyspy 400.000 lat p.n.e to właśnie teren zamieszkały przez neandertalczyków, którzy (jak dowodzą badania), byli inteligentni, silni i mieli niebywałe talenty łowieckie. Długo panowało przekonanie, jakoby neandertalczyk był niemal półgłupkiem, który przygarbiony, ciężkim chodem szedł polować na jakieś mięsiwo – nic bardziej mylnego!

Jeśli klimat sprzyja polowaniu i życiu – neandertalczycy pozostają na wyspach, jeśli się oziębia – opuszczają je, by powrócić na nowo – ten cykl powtarza się przez około 300.000 lat.

125.000 lat p.n.e.

Map of Britain 125,000 years ago

Teren Wysp odłącza się całkowicie od lądu. Wody, które je otaczają są znacznie wyższe (na przykład niektóre dzisiejsze  tereny hrabstwa Norfolk były wówczas jeszcze całkowicie pod wodą). Tam, gdzie dziś przechadza się królowa, polowały lwy i hipopotamy! Klimat jest ciepły. Neandertalczycy, którzy opuścili Wyspy w zimniejszym okresie chcą na nie wrócić, ale już nie są w stanie – dzieli ich woda. Wyspy są całkowicie w tym czasie pozbawione ludzkiej obecności.

60.000 lat p.n.e.

Map of Britain 60,000 years ago

Choć wydaje się to nieprawdopodobne – Wyspy na nowo spajają się z lądem. Klimat zaczyna powoli się oziębiać i woda zamarza powodując obniżenie się poziomu morza. Wyspy stają się  zielone – pokryte grubą warstwą traw i spajają się z lądem. To umożliwia neandertalczykom powrót. W ciągu następnych 20.000 na tych terenach pojawi się nasz przodek – homo sapiens (znaleziona w Torquay kość żuchwy należy już do naszego gatunku i datowana jest na 41.000 lat).

20.000 lat p.n.e.

Map of Britain 20,000 years ago

To okres ostatniego zlodowacenia – gruba warstwa lodu pokrywa właściwie cały teren Wysp. Ludzi już nie ma –  nie mogąc znieść surowego klimatu opuszczają te tereny około 25.000 lat temu. Wracają dopiero po ponad 10.000 latach i zostają tu na dobre.

8.000 - dziś

Map of Britain today

Klimat się ociepla i około 10.000 – 8.000 lat temu Wyspy na nowo oddzieliły się od Europy formując ponownie kanał La Manche. Tak dziś wygląda linia brzegowa, zmieszkana przez człowieka współczesnego – homo sapiens sapiens…

 

Wasza Nauczycielka

Leave a Reply